Rize’de bal tüketimi oldukça yaygın olup, özellikle yüksek rakımlı yaylalarda üretilen ballar büyük ilgi görüyor. Anzer Balı, Andon Balı, Ayder Balı ve Komar Çiçeği Balı gibi çeşitli çiçek balları yanında Karakovan balı da bölgede tercih ediliyor. Ancak internet üzerinden satılan ve reklamı yapılan balların tamamının gerçek bal olmaması, tüketicileri endişelendiriyor. Sahte balların yaygınlaşması üzerine üreticiler, tüketicileri güvenilir kaynaklardan alışveriş yapmaları konusunda uyarıyor.
SAHTE BAL UYARISI
Rize’nin Andon (Küçükçayır Köyü) sakinlerinden Nazım Mengene, dededen kalma arıcılık geleneğini sürdürüyor. Mengene, tüketicilerin ve hatta üreticilerin bile balın sahte olup olmadığını kolayca anlamasının zor olduğunu belirtiyor. Tüketicileri, güvendikleri üreticilerden veya Arıcılar Birliği aracılığıyla dolumu yapılmış, mühürlenmiş balları tercih etmeleri konusunda uyarıyor. Sağlık için tüketilen balın kontrollü şekilde alınmasını öneriyor. Mengene, “Ben bir balın sahte olup olmadığına kesin kanaat getiremiyorum” diyerek geleneksel yöntemlerin yetersizliğine dikkat çekiyor. Üniversiteler aracılığıyla yapılan analizlerin en güvenilir yöntem olduğunu vurguluyor. “Bir tüketicinin balın sahtesini anlaması mümkün değil. … Diğer türlü bir balın sahte olup olmadığını, şekerli olup olmadığını ben anlamıyorum da artık anlayan var mı? Nasıl anlıyor bilmiyorum.” şeklinde konuştu.
DOĞAL KORUMA MEKANİZMASI
Balın kristalize olmasının sahtelik göstergesi olmadığını, aksine doğal bir koruma mekanizması olduğunu belirten Mengene, “Kristalize olan bal kendini doğal korumaya alıyor. Bu sahte olsa, glikozdan veya başka bir maddeden yapılmış olsa bu şekli almaz. … Eğer bir bal kendini doğal korumaya alıyorsa bu hakiki baldır. 40 derecelik ılık bir suda beklediği zaman kristalize olmuş bal normal halini alabiliyor. Ama yüksek derece suda ısıtmaya kalkıldığında veya kaynatıldığında bütün özelliklerini kaybeder” dedi. Naim Balcıoğlu ve Emine Terzi gibi vatandaşlar da güvendikleri kişilerden bal aldıklarını ve sahte ballardan kaçındıklarını dile getirdi. Balcıoğlu, “Artık parasını bile sormuyoruz. Yeter ki iyi bal olsun” diye konuştu. Terzi ise, “Balı yiyerek gerçek olup olmadığını anlamıyoruz. Güvendiğim yerlerden bal alıyorum, yoksa ben onu sahte mi değil mi diye anlayamam” ifadelerini kullandı.
