Nevşehir’in farklı noktalarında, milyonlarca yıl önce oluşan tüf kayaların oyulmasıyla oluşturulan yer altı depoları, Türkiye’nin tarım sektörüne önemli bir destek sağlıyor.
Soğutma veya enerji sistemlerine gerek kalmadan doğal bir ortam sunan bu depolar, yılın farklı dönemlerinde patates ve limon gibi ürünlerin muhafazasında kullanılıyor.
Türkiye genelinde başlayan patates hasadında elde edilen ürünlerin bir kısmı doğrudan tüketime sunulurken, bir kısmı da kış aylarında oluşacak ihtiyaç nedeniyle ülkenin çeşitli bölgelerinden Kapadokya’daki depolara getiriliyor.
YÜZLERCE DEPO, MİLYONLARCA TON PATATESE EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR
Bölgedeki 1326 ruhsatlı yer altı deposuna tırlarla taşınan patatesler, iş makineleriyle bir tonluk çuvallar halinde kayadan oyma mahzenlere yerleştiriliyor.
Doğal koşullarda muhafaza edilen ürünler, yeni hasat dönemine kadar hem iç hem dış pazardaki tüketicilerin ihtiyacını karşılıyor.
Depolara olan talebin artması, yeni depo açma çalışmalarını da hızlandırdı. Tünel kazma makineleriyle yeni galeriler oluşturularak kapasite artırılıyor.
“TÜF KAYALAR HEM TURİZME HEM DE TARIMA HİZMET EDİYOR”
Nevşehir Ziraat Odası Başkanı Kahraman Kaya, yer altı depolarının enerji maliyetlerini ortadan kaldırdığını ve sistemin Türkiye’nin gıda arz güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi.
“Nevşehir patates üretiminde ülke genelinde yedinci sırada olmasına rağmen üs bölgesi olarak ilk sıradadır. Türkiye'nin her tarafında ekim yapılır ama muhafaza kaya depolarda olduğu için Nevşehir'e getirilir.
Kaya depolar uzun süre boyunca patatesi sağlıklı ve taze tuttuğu için üreticilerimiz depoları tercih etmektedir. Yıllar öncesine ait volkanik tüf kayalar hem turizme hem de tarıma hizmet ediyor.
Bu yönden de il olarak şanslı bir merkez olduğumuzu düşünüyoruz. Patates milli bir servettir. Burada saklama ömrü uzun olduğu için bu kaya depoların ülke ve çiftçilerimiz için çok büyük önemi vardır.”
Kaya, bölgedeki depoların yaklaşık 2 milyon 500 bin ton patates muhafaza kapasitesine sahip olduğunu da belirtti.
“GÜNLÜK BÖLGEDEN 600 CİVARINDA TIR ÇIKMAKTA”
Patates Üreticileri, Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Ali Köybaşı, Türkiye’de üretilen yıllık ortalama 5 milyon ton patatesin yarısının yer altı depolarına nakledildiğini belirtti.
“Şu anda Sivas, Konya, Kayseri, Niğde, Elazığ ve Erzincan'dan kışlık patatesler Nevşehir'e depolanmak için geliyor. Türkiye'nin ihtiyacı olan tüketim günlük ortalama 11 bin ton ile 15 bin ton civarındadır.
Günlük tüketimimiz buradan Türkiye'nin bütün il, ilçelerine, satış noktalarına ve tüketiciye ulaşacak şekilde periyodik olarak sevk edilmektedir.
Günlük bölgeden 600 civarında tır çıkmakta. Bir tır patates için 15 işçi çalışıyor. Bölgemizde istihdama da katkı sağlamaktadır.”
Köybaşı ayrıca, yer altı depolarındaki doğal koşullar sayesinde ürünün minimum fireyle saklanabildiğini vurguladı.
KAPADOKYA, TARIM VE TURİZMİ BİRLEŞTİRİYOR
Enerji gerektirmeyen yapısı sayesinde ekonomik ve çevreci bir model sunan yer altı depoları, Kapadokya bölgesinde hem tarımsal üretimi destekliyor hem de bölgenin ekonomik canlılığına katkı sağlıyor.
Nevşehir, bu özelliğiyle Türkiye’nin “doğal soğuk hava deposu” olarak anılmaya devam ediyor.
