İstanbul Teknik Üniversitesi Kutup Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mahmut Oğuz Selbesoğlu, Doğu Antarktika'daki buz kayıplarının sıcak derin okyanus suyunun taşınımı yoluyla kıta genelinde artabileceğini ve ısınmaya karşı çözümün küresel emisyonların azaltılması olduğunu belirtti. Dünya'nın tatlı su rezervlerinin büyük bölümünü barındıran Doğu Antarktika buz tabakasının bazı kıyı bölgelerinde son yıllarda önemli buz kayıpları yaşanıyor.
ARAŞTIRMA BULGULARI VE ZİNCİRLEME ETKİ
Bilim dergisi Nature'da yayımlanan yeni bir araştırma, Doğu Antarktika buz tabakasında yaklaşık 9 bin yıl önce sıcak derin okyanus sularının yüzen buz sahanlıklarının altına girerek sahanlıkların çökmesine yol açtığını ve bu olayın kıta genelinde zincirleme bir etki oluşturarak geniş ölçekli buz kayıplarını tetiklediğini ortaya koydu. Bilim insanları, Lützow-Holm Körfezi'nde 1980-2023 yıllarındaki araştırma seferlerinde toplanan deniz tortusu çekirdeklerini analiz ederek elde ettikleri bulguları, Maud Toprakları'ndaki jeolojik ve jeomorfolojik çalışmalarla birleştirdi. Elde edilen veriler, Antarktika'daki buz çekilmesinin yalnızca belirli bir bölgeyle sınırlı kalmadığını, okyanus bağlantıları, sıcak su taşınımı ve yoğunluk farklarına dayalı akıntı sistemleri aracılığıyla diğer bölgelere yayılarak kıtasal ölçekte buz kayıplarını artırabildiğini gösterdi.
İKlim DEĞİŞİKLİĞİ VE MUHTEMEL SONUÇLAR
Araştırmacılar, bulguların Antarktika buz tabakasının iklim ısındıkça kendi kendini güçlendiren daha yaygın bir erimeye gidebileceğine dair şimdiye kadarki en açık jeolojik kanıtlardan biri olduğunu belirtiyor. Çalışmada, bu sürecin erken Holosen döneminde gerçekleştiği ve aynı fiziksel mekanizmaların bugün de geçerliliğini koruduğu vurgulandı. Araştırmayı yapan bilim insanları, yerel erimenin bölgesel ölçekte yayılabileceğini ve genel buz kaybının hızlanmasına neden olarak deniz seviyelerinin beklenenden daha hızlı yükselmesine yol açabileceğini uyarısında bulunuyor.
