Karabük Üniversitesi (KBÜ) tarafından TÜBİTAK destekli yürütülen çığır açıcı bir araştırma, Küre Dağları Milli Parkı'nın eşsiz orman ekosistemlerinin iklim değişikliğinin pençesinde nasıl direndiğini veya çöktüğünü bilimsel bir gözle ortaya koyuyor. Bu çalışma, sadece yerel bir ekosistemi değil, küresel orman sağlığına dair kritik ipuçları barındırıyor.
AĞAÇ HALKALARI GEÇMİŞİN SESİ OLDU
Dr. Cemil İrdem'in öncülüğünde, yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay'ın da katkılarıyla gerçekleştirilen "Küre Dağları Milli Parkı’nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri" başlıklı proje, ağaçların yaş halkalarını adeta birer iklim günlüğü gibi kullanarak, sıcaklık ve yağış değişimlerinin bu asırlık canlılar üzerindeki etkilerini titizlikle analiz etti. Dendrokronoloji adı verilen bu gelişmiş yöntemle, farklı rakımlardaki ağaçlardan alınan örnekler, KBÜ Dendrokronoloji Laboratuvarı'nda hassas bir şekilde incelenerek, geçmişin iklim verileriyle eşleştirildi.
ILIMAN KIŞLAR UMUT VERİYOR, AMA YAZ KURAKLIĞI TEHDİT EDİYOR
Araştırmanın çarpıcı bulgularından biri, kış aylarındaki ılıman sıcaklıkların genel olarak ağaç büyümesini teşvik ettiği yönünde. Göknar türü hariç, daha sıcak geçen kışların yıllık halka gelişimini pozitif etkilediği gözlemlendi. Ancak, bu umut verici tablo, yaz aylarındaki sıcaklık artışlarıyla gölgeleniyor. Özellikle mayıs ayında artan sıcaklıklar, ağaç büyümesini olumsuz etkiliyor ve bu durum, en çok göknar türünde belirginleşiyor. Yağışlar konusundaki bulgular ise daha net bir tablo çiziyor: Haziran ve temmuz aylarındaki artan yağışlar, tüm ağaç türlerinde büyümeyi desteklerken, temmuz yağışlarının kritik derecede önemli olduğu ortaya kondu.
2040 YILI UYARISI: ORMANLAR BÜYÜK BASKI ALTINDA
Projenin geleceğe yönelik projeksiyonları ise oldukça endişe verici. RCP8.5 senaryosu dikkate alındığında, 2040 yılına kadar yaz sıcaklıklarının artması ve ilkbahar-yaz dönemindeki yağışların azalması bekleniyor. Bu senaryo, Küre Dağları'ndaki ormanların çap gelişimini ciddi şekilde sekteye uğratarak, ekosistemleri kırılgan bir hale getirebilir. Uzmanlar, iklim değişikliğinin getirdiği artan sıcaklıklar ve yaz kuraklığının ormanlar üzerinde oluşturduğu baskıya dikkat çekerek, sürdürülebilir orman yönetimi ve proaktif uyum stratejilerinin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Bu çalışma, geleceğin ormanlarını korumak için acil eylem planlarının gerekliliğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Elde edilen veriler, uluslararası platformda yayınlanan 2 makale ve 3 bildiri ile bilim dünyasına sunulurken, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir referans noktası oluşturuyor.
