Bingöl'ün Genç ilçesine bağlı Servi köyünde, yaz mevsimiyle birlikte dut pekmezi hazırlama geleneği tüm hızıyla devam ediyor. Yüzyıllardır süregelen bu el emeği üretim yöntemi, köyde yaşayanların yaşam tarzının bir parçası haline gelmiş durumda.
Dutların toplanması ve işlenmesi
Köyde, dutlar ağaçlardan silkelenerek toplanıyor ve kovalarla evlere taşınıyor. Toplanan dutlar, elle ezilip büyük kazanlara alındıktan sonra ilk kaynatma işlemi gerçekleştiriliyor. Bu aşamanın ardından dutlar süzgeçten geçirilerek öz suyu ayrıştırılıyor. Elde edilen dut suyu tekrar kazanlarda kaynatılarak kıvam alması sağlanıyor. Son aşamada, pekmez tepsilere dökülerek güneş altında 4-5 gün bekletiliyor ve tüketime hazır hale getiriliyor.
İsraf yok, her şey değerlidir
Dut pekmezi hazırlayan Fatma Dayanır, üretimin tamamen el emeğiyle yapıldığını vurgulayarak, “Sabah erken saatlerde bahçeye gidiyoruz. Bir kişi ağaca çıkıp dutları silkeliyor, diğerleri aşağıda topluyor. Hiçbir şeyi ziyan etmiyoruz,” diyor. Bu geleneksel pekmez üretimi, köy ekonomisine katkı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda bölgenin kültürel mirasının da bir parçası olarak yaşatılıyor.
