Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan çarpıcı bir rapor, küresel ısınmanın soğutma ihtiyacını nasıl artırdığını ve bu durumun 2050 yılına kadar soğutma ekipmanı stokunu üç katına çıkarabileceğini ortaya koyuyor.
EMİSYONLAR VE YÜKSELEN İHTİYAÇ
Rapora göre, soğutma sistemlerinden kaynaklanan küresel sera gazı emisyonları 2022'de 4,1 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaştı. Bu emisyonların önemli bir kısmı, soğutucu gaz sızıntılarından ve soğutma için harcanan enerjiden kaynaklanıyor. İklim değişikliği kaynaklı sıcaklık artışları ve artan gelir seviyeleri, soğutma sistemlerine erişimi kolaylaştırarak bu ihtiyacı daha da körüklüyor. Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, 2050'de soğutma kaynaklı emisyonların 7,2 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaşması bekleniyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİR SOĞUTMA YOLU ÇAĞRISI
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, aşırı sıcaklıkların iklim krizinin en somut göstergelerinden biri olduğunu ve her yıl yarım milyondan fazla insanın ölümüne neden olduğunu vurguladı. Kentsel ısı adası etkisiyle şehirlerde sıcaklıkların 10 dereceye kadar artabildiğini belirten Andersen, "beton fırın" etkisinin tam bir şehir fırınına dönüştüğünü ifade etti. Rapor, "Sürdürülebilir Soğutma Yolu" adı verilen bir stratejiyle 2050'ye kadar soğutma cihazı sayısını yaklaşık %40 ve emisyonları 2,6 milyar ton karbondioksit eşdeğeri azaltma potansiyelini ortaya koyuyor. Bu strateji, akıllı şehir altyapıları, pasif soğutma teknikleri, düşük enerjili sistemler ve hidroflorokarbon gazlarının azaltılması gibi adımları içeriyor.
HALK SAĞLIĞI VE EKONOMİK ETKİLER
Güney ve Güneydoğu Asya'da yaklaşık 1 milyar insanın aşırı sıcaklardan etkilenebileceği belirtilirken, ısı stresinin halk sağlığını olumsuz etkilediği ve iş gücü verimliliğini düşürdüğü vurgulanıyor. Ayrıca, soğutma talebindeki rekorlar elektrik sistemleri üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Bu nedenle, soğutmaya erişimin su, enerji ve hijyen gibi temel altyapı hizmetlerinin bir parçası olarak görülmesi gerektiği ve sadece klima sistemlerine odaklanmanın yerine, akıllı binalar, doğal soğutma yöntemleri ve çevresel altyapı gibi bütüncül çözümlerin benimsenmesi gerektiği ifade ediliyor.
