Her şehir, onu ayakta tutan görünmez direklerle yaşar. Kimi bu direkler bir öğretmenin emeğidir, kimi bir ziraatçinin toprağa kattığı bereket, kimi de bir esnafın yıllarca süren ahilik geleneğidir. Sarayönü de böyle bir yer… Yılların içinden süzülüp gelen yüzlerce hikâyeyi, aynı ortak damarda buluşturan özel bir ilçe.
Son günlerde çeşitli vesilelerle, ilçemize emek vermiş isimleri yeniden hatırlama fırsatımız oldu. Bu isimler aslında sadece birer “kişi” değil; Sarayönü’nün kültürel hafızası, toplumsal dokusu, dayanışma ruhu…
***
Topal Hoca Şükrü Çakır mesela… Engelli arabasıyla ilçeyi bir uçtan diğer uca dolaşıp her cenazede, her acının kapısında dualarıyla yer alan, zengin fakir ayırmadan herkesin hocası. Bir hoca düşünün ki, duası ilçenin tamamına ulaşsın…
Aynı gün, gıda ormanımıza dikilen 25 yeni fidan da aslında bu duaların toprağa düşmüş hâli gibi.
***
Ziraatçi Halil İbrahim Turan, memuriyetten emekliliğe, oradan gençlere yön vermeye uzanan bir yolun yolcusu. Hem bitki koruma alanında yılların tecrübesi hem de Kızılay İlçe Başkanlığı’nda insanlara dokunma gayreti… Üstüne bir de güvercin sevdası… Bu topraklara bağlılığın en canlı örneklerinden.
***
Mustafa Ağaoğlu, 1962’de başlayan tarım teknisyenliği yolculuğunu yıllarca köylüye bilgi taşımakla geçirmiş bir emektar. Bugün bitki koruma ürünleri bayisi olarak hâlâ sahada. Eskiden Türk Hava Kurumu İlçe Başkanlığı yapmış, bugün hâlâ ilçenin dört bir yerine emeği karışmış bir isim.
***
Ferah Terzisi Ramazan Şen, 65 yıllık ilçenin terzisi… Bir terzi düşünün ki sadece elbise değil, bir dönemin karakterini de dikmiş. Hem terzi hem kaleci; hem mesleğin zarafetini hem sporun ruhunu taşımış Sarayönü’ne.
***
İsmail Tezgel Hoca, öğretmenliği, yazarlığı ve özellikle Atatürk ve Köy Enstitüleri üzerine eserleriyle ilçenin kültürel belleğinde önemli bir yer tutuyor. Emekli öğretmen ama kelimeleri hâlâ çalışıyor, hâlâ eğitiyor.
***
Gültekin Karlı, öğretmenlikten sporculuğa, dershane yöneticiliğinden gençlere yol göstermeye uzanan bir hayat çizgisiyle Sarayönü’nün spor ve eğitim damarını canlı tutan önemli bir isim.
***
Mehdi Demir, 19 yıldır Saray Medya ile Sarayönü Manşet Gazetesi’ni çıkararak ilçenin hafızasını arşivleyen adam. Bir ilçenin gazetesi sadece haber değil; geleceğe bırakılan bir aynadır. O da o aynayı her hafta parlatmaya devam ediyor.
***
Cavlak Ali’den başlayan ve bugün ikinci nesil Ahmet İnli ile büyüyen Turkuaz Lokantalar zinciri ise esnaflık geleneğinin modern yüzü. Güler yüz, çalışkanlık ve helal lokma… Sarayönü’nün esnaf dokusunun en güzel temsili.
***
Bir de genç girişimcilerimiz var…
Tolgahan Yiğit gibi. Ziraat teknikerliğinden pazarcılığa, tavuktan koyuna, marketten çay ocağına uzanan bir mücadelenin adı. Her işi denemiş, pes etmemiş, sonunda “közde çay” ile sokak sıcaklığını ilçeye armağan etmiş. Böyle gençler geleceğin sigortasıdır.
Ve elbette, tarihin içinden gelen değerler…
Sarayönü İstasyonu… Osmanlı’dan bugüne uzanan, Hicaz Demiryolu’nun sesiyle büyümüş bir hatıra. Milli Mücadele’de önemli rol oynamış, nice yolcuyu taşımış, nice umut ağırlamış bir mekân. Bugün posta trenlerinin ve mavi trenin uğrak noktası olsa da geçmişin izleri rayların her sesinde yaşamaya devam ediyor.
Köle’nin suyu da hâlâ kulaktan kulağa anlatılan bir başka hikâye… Bir ihtiyarın kutusundan akan şifalı suyun haftasonlarını panayıra dönüştürdüğü o dönemler, Sarayönü’nün folklorik hafızasında altın harflerle yer alıyor.
Bütün bu insanlar, bütün bu hikâyeler bir araya geldiğinde ortaya tek bir gerçek çıkıyor:
Sarayönü, değerleriyle yaşayan bir ilçe.
İnsanıyla, emeğiyle, hatıralarıyla ayakta duran bir memleket.